گاز هرز خوردن ماشین اتومات در حال حرکت یکی از نشانه هایی است که نباید نادیده گرفته شود. در این حالت معمولاً راننده احساس می‌کند با فشردن پدال گاز، دور موتور بالا می‌رود اما خودرو به همان نسبت شتاب نمی‌گیرد؛ گاهی نیز بعد از بالا رفتن دور موتور، انتقال نیرو دوباره برقرار میشود و ماشین به حرکت عادی برمی‌گردد.
این وضعیت در بسیاری از موارد به لغزش گیربکس اتوماتیک مربوط است، اما الزاماً به معنای خرابی کامل گیربکس نیست. پایین بودن یا نامناسب بودن روغن، افت فشار هیدرولیک، خرابی سلونوئیدها، والو بادی، تورک کانورتر و فرسودگی کلاچ های داخلی از جمله مواردی هستند که باید بررسی شوند.
گاز هرز خوردن ماشین اتومات دقیقاً یعنی چه؟
وقتی موتور خودرو دور می‌گیرد اما این افزایش دور به شکل متناسب به چرخ‌ها منتقل نمی‌شود، اصطلاحاً می‌گوییم گیربکس دچار لغزش یا Slip شده است.برای مثال ممکن است در حال حرکت با سرعت ۶۰ کیلومتر بر ساعت پدال گاز را فشار دهید. دور موتور ناگهان بالا می‌رود، اما خودرو شتابی متناسب با آن ندارد. اگر چند لحظه بعد دور موتور پایین بیاید و خودرو دوباره به شکل طبیعی شتاب بگیرد، این الگو میتواند نشانه لغزش در سیستم انتقال قدرت باشد.
البته هر بالا رفتن دور موتور به معنی خرابی گیربکس نیست. در برخی شرایط، گیربکس عمداً نسبت دنده را تغییر می‌دهد و دور موتور برای مدت کوتاهی افزایش پیدا می‌کند. چیزی که اهمیت دارد هماهنگی بین افزایش دور موتور و افزایش سرعت خودرو است.
مهمترین علل گاز هرز خوردن ماشین اتومات
علت این مشکل را نمی‌توان بدون عیب‌یابی به یک قطعه خاص نسبت داد. موارد زیر از مهمترین بخش‌هایی هستند که در هنگام بررسی باید مورد توجه قرار گیرند.
۱. کم بودن روغن گیربکس اتوماتیک
یکی از اولین مواردی که باید بررسی شود سطح روغن گیربکس است. روغن گیربکس اتوماتیک علاوه بر روانکاری قطعات، در ایجاد و انتقال فشار هیدرولیکی نیز نقش دارد. اگر سطح روغن به دلیل نشتی پایین آمده باشد، فشار مورد نیاز برای عملکرد صحیح اجزای داخلی گیربکس ممکن است تأمین نشود و لغزش ایجاد شود.
بنابراین اگر گاز هرز خوردن همراه با مشاهده روغن زیر خودرو، تأخیر در درگیر شدن دنده یا بدتر شدن عملکرد گیربکس باشد، بررسی نشتی و سطح روغن اهمیت زیادی دارد.
۲. خراب یا فرسوده شدن روغن گیربکس
فقط مقدار روغن مهم نیست؛ وضعیت و مشخصات روغن نیز اهمیت دارد.روغنی که به دلیل حرارت و کارکرد طولانی کیفیت خود را از دست داده یا روغن نامناسبی که برای گیربکس موردنظر استفاده شده است، میتواند عملکرد هیدرولیکی و روانکاری گیربکس را مختل کند. منابع فنی نیز استفاده از روغن با مشخصات نادرست را یکی از عوامل ایجاد مشکلات انتقال قدرت می‌دانند.
به همین دلیل نباید صرفاً با دیدن گاز هرز خوردن، بدون بررسی شرایط گیربکس اقدام به تعویض روغن کرد.
۳. افت فشار هیدرولیک گیربکس
گیربکس اتوماتیک برای درگیر کردن مجموعه‌های داخلی و انتقال قدرت به فشار هیدرولیکی مناسب نیاز دارد. اگر فشار روغن کاهش پیدا کند، کلاچهای داخلی ممکن است به اندازه کافی درگیر نشوند و هنگام افزایش گشتاور، لغزش اتفاق بیفتد. در این شرایط ممکن است خودرو در رانندگی آرام تقریباً طبیعی باشد اما هنگام شتابگیری یا در سربالایی بیشتر گاز هرز بخورد. برای تشخیص این حالت، در صورت نیاز فشار هیدرولیک گیربکس اندازه‌گیری میشود.
۴. خرابی سلونوئیدهای گیربکس
سلونوئیدها در کنترل جریان و فشار روغن و اجرای فرمان‌های گیربکس نقش دارند. اگر یکی از سلونوئیدهای مربوط به کنترل فشار یا تعویض دنده دچار مشکل شود، درگیری مجموعه‌های داخلی ممکن است به شکل صحیح انجام نشود. این ایراد میتواند خود را به صورت لغزش، ضربه، تأخیر در تعویض یا گاز هرز خوردن نشان دهد. وجود کدهای خطای مربوط به سلونوئیدهای کنترل فشار نیز میتواند مسیر عیب‌یابی را مشخص کند.
۵. خرابی یا کثیفی والو بادی
والو بادی یکی از قسمت‌های مهم سیستم هیدرولیک گیربکس اتوماتیک است و مسیر حرکت روغن را برای عملکرد صحیح مجموعه‌های مختلف کنترل می‌کند. وجود آلودگی، گیر کردن شیرها، فرسودگی داخلی یا اختلال در عملکرد سلونوئیدهای نصب‌شده روی والو بادی میتواند باعث شود فشار مورد نیاز به درستی به بخش‌های مختلف گیربکس نرسد. در چنین شرایطی ممکن است خودرو علائمی مانند گاز هرز خوردن، تأخیر در درگیر شدن دنده یا ضربه هنگام تعویض دنده داشته باشد.
۶. فرسودگی کلاچ های داخلی گیربکس
گیربکس‌های اتوماتیک از مجموعه‌های کلاچی داخلی برای انتقال نیرو و انتخاب نسبت‌های مختلف استفاده می‌کنند. با فرسوده شدن صفحات کلاچ، توانایی آنها برای انتقال کامل گشتاور کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه ممکن است هنگام فشار بیشتر روی پدال گاز، موتور دور بگیرد ولی بخشی از نیروی آن به شکل مناسب به چرخ‌ها منتقل نشود. فرسودگی کلاچ های داخلی از علل شناخته شده لغزش گیربکس اتوماتیک است.
اگر این وضعیت شدید باشد، معمولاً دیگر با یک سرویس ساده قابل برطرف کردن نیست و باید وضعیت داخلی گیربکس بررسی شود.
۷. خرابی تورک کانورتر
تورک کانورتر رابط بین موتور و گیربکس اتوماتیک است و در انتقال نیرو و عملکرد نرم خودرو نقش دارد. خرابی تورک کانورتر یا سیستم Lock-up آن میتواند باعث ایجاد لغزش، افزایش غیرعادی دور موتور و رفتار نامناسب خودرو در حین حرکت شود. وجود کدهای مرتبط با سلونوئید تورک کانورتر نیز یکی از مواردی است که در عیب‌یابی گیربکس بررسی میشود.
اگر مشکل بیشتر در سرعت‌های مشخص یا هنگام قفل شدن تورک کانورتر احساس شود، این بخش باید دقیق‌تر بررسی شود.
۸. خرابی سنسورهای سرعت یا فشار
کامپیوتر گیربکس برای کنترل عملکرد آن به اطلاعات سنسورهای مختلف نیاز دارد. خرابی سنسور سرعت، سنسور فشار یا اختلال در سیم‌کشی آنها میتواند باعث شود TCU اطلاعات نادرستی دریافت کند و فرمان مناسب را صادر نکند. به همین دلیل در برخی موارد، مشکل ظاهراً مکانیکی به نظر می‌رسد اما منشأ آن یک ایراد الکتریکی یا سنسوری است.
۹. ایراد در سیم‌کشی یا سیستم کنترل گیربکس
قطع شدن سیم، سولفاته شدن سوکت، اتصال ضعیف یا مشکل در ارتباط بین واحد کنترل و اجزای گیربکس میتواند عملکرد سیستم را مختل کند. اگر همراه با گاز هرز خوردن، چراغ چک یا چراغ گیربکس نیز روشن شده باشد، خواندن کدهای خطا با دستگاه دیاگ میتواند اطلاعات مهمی درباره مسیر عیب‌یابی ارائه دهد. البته پاک کردن کد خطا به‌تنهایی تعمیر محسوب نمی‌شود و علت ایجاد آن باید مشخص شود.
چرا ماشین اتومات هنگام گاز دادن در حال حرکت گاز هرز میخورد؟
این سؤال کمی با «گاز هرز خوردن در شروع حرکت» تفاوت دارد. وقتی خودرو از حالت سکون حرکت می‌کند، یک سری مجموعه‌ها درگیر می‌شوند؛ اما هنگام حرکت، با افزایش سرعت و تغییر نسبت انتقال، بخش‌های دیگری از گیربکس وارد مدار می‌شوند. به همین دلیل اگر خودرو در حال حرکت و هنگام شتابگیری گاز هرز میخورد، زمان دقیق بروز مشکل اهمیت زیادی دارد:
• فقط هنگام تعویض یک دنده خاص؟
• در تمام دنده‌ها؟
• فقط وقتی گیربکس گرم است؟
• فقط هنگام فشار زیاد روی گاز؟
• بیشتر در سربالایی؟
• هنگام سبقت و شتابگیری ناگهانی؟
• همراه با ضربه یا لرزش؟
• همراه با روشن شدن چراغ گیربکس؟
پاسخ این سؤال‌ها میتواند محدوده عیب را بسیار کوچک‌تر کند.
علت گاز هرز خوردن ماشین اتومات در سربالایی
اگر خودرو در مسیر صاف عملکرد مناسبی دارد اما در سربالایی گاز هرز میخورد، باید مشکل را جدی‌تر بررسی کرد.در سربالایی، بار واردشده به سیستم انتقال قدرت افزایش پیدا می‌کند. اگر کلاچهای داخلی فرسوده باشند، فشار هیدرولیک کافی نباشد یا مشکلی در سیستم کنترل فشار وجود داشته باشد، ایراد ممکن است دقیقاً زمانی آشکار شود که گیربکس تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرد.
بنابراین اینکه خودرو در رانندگی عادی خوب حرکت می‌کند، الزاماً به معنای سالم بودن کامل گیربکس نیست.
علت گاز هرز خوردن اتومات در حالت گرم
اگر مشکل زمانی بیشتر میشود که خودرو مدت زیادی حرکت کرده و گیربکس گرم شده است، باید دمای روغن و عملکرد سیستم هیدرولیک نیز بررسی شود. حرارت زیاد میتواند عملکرد روغن و مجموعه انتقال قدرت را تحت تأثیر قرار دهد و در صورت وجود ایراد قبلی، علائم لغزش را بیشتر کند. همچنین ممکن است یک قطعه در حالت سرد عملکرد قابل‌قبولی داشته باشد اما پس از گرم شدن، ایراد آن آشکار شود.
آیا گاز هرز خوردن ماشین اتومات یعنی گیربکس باید تعویض شود؟
خیر. گاز هرز خوردن یک علامت است، نه تشخیص نهایی. ممکن است علت از روغن، نشتی، سلونوئید، سنسور، سیم‌کشی یا والو بادی باشد و با تعمیر همان بخش مشکل برطرف شود. از طرف دیگر، اگر کلاچهای داخلی، تورک کانورتر یا سایر قطعات مکانیکی آسیب جدی دیده باشند، تعمیر اساسی گیربکس لازم شود. بنابراین تصمیم درباره تعمیر، بازسازی یا تعویض گیربکس باید بعد از عیب‌یابی دقیق گرفته شود.
برای رفع مشکل گاز هرز خوردن خودرو ، می توانید با تعمیرگاه گیربکس بهرامی تماس بگیرید.
گاز هرز خوردن ماشین اتومات چگونه عیب‌یابی میشود؟
عیب‌یابی اصولی بهتر است مرحله‌به‌مرحله انجام شود:
– بررسی علائم هنگام رانندگی
ابتدا مشخص میشود مشکل دقیقاً در چه شرایطی اتفاق می‌افتد؛ سرعت خودرو، دمای گیربکس، شدت فشار روی پدال گاز و زمان بروز لغزش همگی اهمیت دارند.
– بررسی روغن و نشتی
سطح روغن، وضعیت آن و احتمال نشتی بررسی میشود. نوع روغن نیز باید با مشخصات تعیین‌شده برای همان گیربکس مطابقت داشته باشد.
– دیاگ گیربکس
کدهای خطای TCU و اطلاعات سنسورها بررسی می‌شوند. مقایسه اطلاعاتی مانند دور موتور و سرعت خودرو نیز میتواند در تشخیص لغزش مفید باشد.
– تست فشار هیدرولیک
در صورت نیاز، فشار مدار هیدرولیک اندازه‌گیری میشود تا مشخص شود مشکل از تأمین یا کنترل فشار است یا باید سراغ بخش‌های مکانیکی رفت.
– بررسی قطعات داخلی
اگر شواهد به سمت خرابی مکانیکی باشد، وضعیت کلاچهای داخلی، تورک کانورتر و سایر اجزای گیربکس بررسی میشود.
آیا رانندگی با ماشین اتومات که گاز هرز میخورد خطرناک است؟
اگر این حالت به‌طور مکرر اتفاق می‌افتد، بهتر است آن را به تعویق نیندازید. لغزش مداوم میتواند باعث افزایش حرارت و فرسایش بیشتر اجزای گیربکس شود و در صورت وجود یک ایراد اولیه، ادامه رانندگی تحت فشار ممکن است هزینه تعمیر را افزایش دهد.
به خصوص اگر گاز هرز خوردن با بوی سوختگی، ضربه شدید، تأخیر در درگیر شدن دنده، روشن شدن چراغ گیربکس یا از دست رفتن محسوس قدرت انتقال نیرو همراه شده است، بهتر است خودرو تحت فشار قرار نگیرد و برای عیب‌یابی تخصصی بررسی شود.
سوالات متداول
-
چرا ماشین اتومات در حال حرکت گاز هرز میخورد؟
مهمترین موارد قابل بررسی شامل کمبود یا نامناسب بودن روغن، افت فشار هیدرولیک، خرابی سلونوئید یا والو بادی، فرسودگی کلاچهای داخلی، مشکل تورک کانورتر و ایرادات سنسورها یا سیستم کنترل گیربکس است
-
چرا ماشین اتومات در سربالایی بیشتر گاز هرز میخورد؟
چون در سربالایی بار بیشتری به گیربکس وارد میشود و ایرادهایی مانند ضعف فشار هیدرولیک یا فرسودگی کلاچهای داخلی ممکن است در این شرایط بیشتر خودشان را نشان دهند.
-
آیا گاز هرز خوردن به معنی خرابی کامل گیربکس است؟
خیر. این علامت میتواند از یک ایراد قابلتعمیر در سیستم روغن، فشار، سلونوئید یا کنترل گیربکس ایجاد شود و در موارد شدیدتر نیز ممکن است ناشی از فرسودگی قطعات داخلی باشد. بنابراین تشخیص قطعه معیوب قبل از تصمیم برای تعمیر ضروری است.
-
هنگام گاز هرز خوردن ماشین اتومات چه کار کنیم؟
اگر مشکل تکرار میشود، از شتابگیری شدید و وارد کردن فشار زیاد به خودرو خودداری کنید و برای بررسی سطح و وضعیت روغن، کدهای خطای گیربکس و فشار هیدرولیک اقدام کنید. ادامه رانندگی با گیربکس لغزشدار میتواند فرسایش و حرارت را افزایش دهد
